Molenmaatjes - molens in Nederland

De molen heeft een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van onze samenleving. Met de onderstaande lessen kunnen de leerlingen op een boeiende manier meer leren over de verschillende soorten molens in Nederland.

De molen heeft een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van onze samenleving. Met de onderstaande lessen kunnen de leerlingen op een boeiende manier meer leren over de verschillende soorten molens in Nederland.

De Korenmolen

Heb jij je wel eens afgevraagd hoe dat lekkere broodje in je hand gemaakt is? Vast wel. Heb jij je ook wel eens afgevraagd of mensen vroeger ook zulke lekkere broodjes aten? Het antwoord op die laatste vraag is ja. Of dat broodje net zo lekker smaakt als nu, dat weten we niet, maar we weten wel dat ze vroeger ook brood aten. Om brood te maken heb je meel nodig. Meel wordt gemaakt door graankorrels (tarwe, rogge, gerst) fijn te malen tot het meel is.

De Poldermolen

Vroeger was de grond in Nederland heel drassig. Het was erg moeilijk om op deze vochtige grond huizen te bouwen of bijvoorbeeld groenten te verbouwen. De grond moest dus droog gemaakt worden. Het water werd afgevoerd. Helaas ontstond er toen een nieuw probleem. De grond werd te droog en zakte in. De grond kwam dus nog lager te liggen. Nederland lag (en ligt) voor een groot deel lager dan de zee. Er was een hulpmiddel nodig om het water dat diep in de grond zat, weg te kunnen voeren. In de vijftiende eeuw kwam dat hulpmiddel: de poldermolen werd ontwikkeld. De eerste poldermolens schepten het water met een zogenaamd scheprad naar boven. Het scheprad ging draaien door de kracht van de wind.

De Watermolen

Molens zie je overal in Nederland. Als je aan een buitenlander vraagt wat er in Nederland te zien is zegt hij ‘molens’. Meestal bedoelen ze dan windmolens met draaiende wieken. Maar er zijn ook veel watermolens in Nederland. Die zijn wat minder opvallend. Vaak lijken het boerderijtjes of kleine gebouwtjes. Een windmolen draait door wind, een watermolen draait door water. Watermolens staan daarom vaak bij beekjes of rivieren. Sinds de invoering van stoommachines en elektriciteit zijn er veel watermolens afgebroken of omgebouwd tot een woonhuis.

De Molenmuis (groep 1 en 2)

Met het prentenboek De Molenmuis maken kleuters kennis met de windmolen. De muis, hoofdpersoon uit het prentenboek, beleeft zijn avonturen in een korenmolen. Ook ontdekken ze wat het werk van de molenaar inhoudt en dat de wind de wieken in beweging zet. Ze leren dat in korenmolen graan gemalen wordt tot meel waar de bakker dan brood van bakt. Dit meel kan ook gebruikt worden voor het bakken van pannenkoeken. De kinderen maken ook kennis met de molen als erfgoedlocatie.

 De geschiedenis van de molen | Eva

De geschiedenis van de molen | Eva

In de prehistorie gebruikte men bijvoorbeeld al maalstenen of wrijfstenen, waarmee met de hand graan tot meel gemalen werd. Dit noemt men ook wel een handmolen. Later ging men andere krachten gebruiken om een molen te laten malen. Eva is dol is op molenverhalen. Ze vertelt je alles over de geschiedenis van molens.

 Hoe werkt een molen? | Rutger

Hoe werkt een molen? | Rutger

Molens doen verschillende soorten werk. De twee grootste groepen molens zijn de poldermolens en de korenmolens. Maar er zijn ook molens die gerst tot gort kunnen pellen, hout zagen, papier maken, olie persen uit zaden en kleurstoffen vermalen. Rutger weet precies hoe een molen werkt. Ga met hem op ontdekkingsreis.

Knutselen en bakken | Linda

Knutselen en bakken | Linda

Linda doet spannende dingen en knutselt graag. Ze vindt het leuk om molenkoekjes te bakken. Maar je kan ook heerlijke molen pannenkoeken bakken! Bekijk de heerlijke recepten.

Filmpjes en mopjes | Jim

Filmpjes en mopjes | Jim

Jim is een echte grappenmaker. Hij is ook dol op leuke filmpjes over de molens. De Hollandsche Molen heeft vijf educatieve filmpjes ontwikkeld die aansluiten op de lesthema’s: werking van de molen in het algemeen, de korenmolen, poldermolen, watermolen en industriemolen.

De Hollandsche Molen

Meer informatie over De Hollandsche Molen

Vereniging De Hollandsche Molen zet zich sinds 1923 in voor het behoud van wind- en watermolens in Nederland. De Hollandsche Molen stelt gratis lesmateriaal beschikbaar aan basisscholen via de website Molenmaatjes. Elk jaar in het tweede weekend van mei vindt de Nationale Molendag plaats. In dit weekend draaien bijna alle molens van Nederland en zijn ruim 950 molens open voor bezoek. Tijdens Nationale Molendag organiseren veel molenaars extra activiteiten op en rond de molen.
Vereniging De Hollandsche Molen zet zich sinds 1923 in voor het behoud van wind- en watermolens in Nederland. De Hollandsche Molen stelt gratis lesmateriaal beschikbaar aan basisscholen via de website Molenmaatjes. Elk jaar in het tweede weekend van mei vindt de Nationale Molendag plaats. In dit weekend draaien bijna alle molens van Nederland en zijn ruim 950 molens open voor bezoek. Tijdens Nationale Molendag organiseren veel molenaars extra activiteiten op en rond de molen.
Heb je feedback op deze pagina?

Gerelateerde leermiddelen

Ontdek meer leermiddelen met hetzelfde thema, deel- of vakgebied van Molenmaatjes - molens in Nederland

Verzameling digibordlesmateriaal WOII
Overig
Wereldoriëntatie
Gemaakt door meester Henk

Verzameling digibordlesmateriaal WOII

Land boven water
Lespakketten
Wereldoriëntatie
Nederland ligt voor een groot deel onder zeeniveau, maar dat zorgt niet snel meer voor natte voeten. Er zijn heel wat slimme bouwwerken bedacht om het water in bedwang te houden. Met het lespakket Land boven water PO leren kinderen van groep 5 en 6 alles over de waterbouw in hun eigen omgeving.

Land boven water

Podium voor Onderwijs
Lesmateriaal en aanbod Rijksmuseum
Lespakketten
Wereldoriëntatie
Het is erg leuk en leerzaam om met de leerlingen het Rijksmuseum te bezoeken. Boek één van onderstaande schoolprogramma’s en beleef samen het leukste onderwijsaanbod sinds de middeleeuwen. Bij elk programma is lesmateriaal voor in de klas. Tip: bekijk hieronder de online collecties.

Lesmateriaal en aanbod Rijksmuseum

Het Rijksmuseum
Nationale Kraanwaterdag
Lespakketten
Wereldoriëntatie
Aan het begin van elk schooljaar is het Nationale Kraanwaterdag. De eerstvolgende editie is op woensdag 30 september 2026. Op Nationale Kraanwaterdag vragen de Nederlandse drinkwaterbedrijven aandacht voor het drinken van kraanwater op basisscholen, kinderopvang en buitenschoolse opvang. Kinderen van groep 1 t/m 8 leren zo waar kraanwater vandaan komt, waarom kraanwater een gezond alternatief is voor andere drankjes én hoe je slim met kraanwater omgaat.

Nationale Kraanwaterdag

Podium voor Onderwijs
Van Gogh op de basisschool
Lespakketten
Wereldoriëntatie
Het Van Gogh Museum heeft (digibord)lessen over Vincent van Gogh ontwikkeld voor alle groepen in het basisonderwijs. Leer Vincent kennen!

Van Gogh op de basisschool

Van Gogh Museum
SchoolTV - Prinsjesdag
Video's
Wereldoriëntatie
De derde dinsdag van september is het Prinsjesdag. Er verschijnt een koffertje op tafel en de koning leest de troonrede voor. Wat houdt Prinsjesdag precies in?

SchoolTV - Prinsjesdag

SchoolTV
Meer informatie over accountvoordelen

Maak een gratis account op basisonderwijs.online en profiteer van de extra voordelen.

Copyright 2026 Portalengroep

Cookie-instellingen

Wij gebruiken cookies voor twee dingen: video's van externe platforms zoals YouTube en Vimeo, en statistieken over het gebruik van de site.